પરકાય પ્રવેશ જેવી અનુવાદ કળા પ્રત્યે પ્રેમ અને મારા ગુજરાતી વાચકોને સત્સાહિત્ય મળે એવી પવિત્ર ભાવનાથી પહેલાં તો કૃતિને વાંચવાની અને તેનું ભાવન કરીને મને એમ લાગે કે હું આ કૃતિને અનુવાદની દૃષ્ટિએ ન્યાય આપી શકીશ ત્યારે અનુવાદ કરવાનું સાહસ કરું છું. ઈન્દોર મધ્યપ્રદેશથી નીકળતી પત્રિકા `વીણા’ વાંચવી ખૂબ ગમે. વીણામાં મેં ડૉ. પરમેશ્વર ગોયલ લઘુકથા શિખર સન્માન પ્રાપ્ત ડૉ. યોગેન્દ્રનાથ શુક્લની લઘુકથા વાંચી. મને સ્પર્શી ગઈ. ઇચ્છા થઈ કે ગુજરાતીમાં આનો અનુવાદ કરું. નંબર મળ્યો એટલે મેં તેમની પાસે અનુવાદ કરવાની મારી ઇચ્છા વ્યક્ત કરી. શુક્લજીએ ફોન પર તરત જ રજા આપી. અનુવાદ કરતાં કરતાં મને ખૂબ આનંદ આવ્યો. મેં તેમની પાસે આવી જ સરસ લઘુકથા આપવા માટે વિનંતી કરી એટલે તેમણે તેમનું પુસ્તક `લઘુકથાઓં કા પિટારા’ આપ્યું. વાંચનરસ અને કુતૂહલ ખાતર વાંચવાનું શરૂ કર્યું અને સાથે સાથે ગમતી વાર્તા માર્ક કરતો ગયો. પછી મેં મારી ધર્મપત્નીને વાંચવા આપ્યું અને વિનંતી કરી કે તમે આ પુસ્તક વાંચો અને ગમતી વાર્તા પર નિશાન કરતાં જાવ. આમાં મને અમારા બંનેને ગમતી વાર્તાઓ મળી અને પછી અનુવાદ યાત્રા શરૂ કરી. રસ પડવા લાગ્યો એટલે પહેલાં સાત અને પછી વધતાં વધતાં સિત્તેર વાર્તાઓનો અનુવાદ કર્યો. આમ તો આ સંગ્રહમાં તેમની ૧૦૬ વાર્તાઓ છે. ઉપરાંત તેમણે તેમની પસંદનો આ સંગ્રહ પ્રકાશિત થયો તે પછીની વાર્તાઓમાંથી પસંદ કરેલી ચાર વાર્તાઓ આ સંગ્રહમાં છે. આ લઘુકથાઓમાં મને લેખકની પ્રેમપૂર્ણ દૃષ્ટિ દેખાઈ છે. તેમની આ લઘુકથાઓ વિચારનું સ્ફુલિંગ વાચકો સમક્ષ મૂકી જાય છે અને પોતાનું સાહિત્યકાર કર્મ અદા કરી જાય છે. મનુષ્યના જીવનમાં આવતા સુખ-દુ:ખ, સંઘર્ષો, હર્ષ-શોક, મૂલ્યનિષ્ઠા, મનુષ્યના વ્યક્તિ તરીકેના જીવન અને સામાજિક તરીકેના જીવનના તાણા અને વાણા, મનુષ્યની મર્યાદા એવો સ્વાર્થ, લોભ, આક્રોશ અને લાચારી પણ લઘુકથાઓના વિષય બનેલ છે તો ઉચ્ચ જીવનમૂલ્યોનું જતન કરતી વાર્તાઓ પણ ડૉ. શુક્લજીએ આપી છે. તેમણે લઘુકથાને ટુચકો નથી બનાવ્યો પણ અર્થસભરતા આપી છે. તેઓએ તેમની લઘુકથાઓને શ્રેય અને પ્રેયવંતી બનાવીને સમાજને ચરણે ધરી છે. મને શ્રદ્ધા છે, કે ગુજરાતીના વિદ્વાનો, વાચકો અને વિદ્યાર્થીઓ મારા આ પ્રયાસને વધાવશે અને લઘુકથામાં ખેડાણ કરવા ઇચ્છતી ભાવિ પેઢીને પણ મારો પ્રયત્ન ઉપયોગી બનશે. આ સંગ્રહમાં જે સારું લાગે તે આપનું છે અને ન ગમે તે મારું છે. અંતે આ અનુવાદ કરવા માટે મારા પર વિશ્વાસ મૂકવા માટે અને અનુમતિ આપવા માટે હું ડૉ. શુક્લજીનો હું આભારી છું. રજનીકાંત શાંતિલાલ શાહ
